Q koorts en fysieke omgevingsfactoren

Project: Verband tussen fysieke omgevingsfactoren en risico Q koorts.
Opdrachtgever: RIVM
Partners: RIVM
Periode: 2009
Doel: Vaststellen of er relaties bestaan tussen de gegevens over uitbraken van Q koorts bij de mens
in Nederland en de lokale fysieke omgevingsfactoren als landgebruik, bodemtype en bodemvocht.

Samenvatting

Er zijn sterke aanwijzingen dat het risico voor besmetting bij de mens met Q koorts afhangt van fysieke omgevingsfactoren, zoals warm weer met droge bodems en een bepaalde wind. Wind met genoeg snelheid en de juiste richting kan stofdeeltjes in de lucht doen komen die de bacterie invangen en deze kunnen vervolgens door mensen en dieren in de omgeving geïnhaleerd worden. Verondersteld wordt dat onder droge, stoffige omstandigheden de aërosols zich verscheidene km’s met de wind kunnen verplaatsen. Q koorts uitbraken bij mensen vonden plaats in Nederland in 2007, 2008, en 2009, in toenemende grootte.

De grootte van de uitbraken in Nederland wijst erop dat de transmissie plaatsvindt door grootschalige verontreiniging of door het bestaan van meerdere verontreinigde puntbronnnen, en niet zo zeer door direct (beroeps) contact met dieren of bijvoorbeeld consumptie van vervuilde niet gepasteuriseerde melk. Tot dusver ontbreekt afdoende bewijs naar welke factoren het besmettingsrisico het meest beinvloeden. Bij enkele besmette boerderijen is nauwelijks of geen besmetting bij de mens geconstateerd terwijl andere bronnen wel oversloegen op de mens; dit onafhankelijk van de grootte van het landbouwbedrijf.

Dit alles roept de vraag op of fysieke omgevingsfactoren in bepaalde besmettingsgebieden bevorderlijker waren voor transmissie dan elders. In deze studie zal de invloed van deze factoren, en met name bodemtype, -gebruik en -vochtigheid worden onderzocht, rekening houdend met bevolkingsdichtheid, bedrijfsgrootte, productiemethodes en weersomstandigheden.

Rapporten

Hunink, J.E., T. Veenstra, W. van der Hoek, P. Droogers, 2010. Q fever transmission to humans and local environmental conditions. FutureWater rapport 90. FutureWater, Wageningen.

Publicaties

Hunink, J.E., T. Veenstra, P. Droogers, W. van der Hoek, 2010. Het belang van lokale omgevingsfactoren voor de verspreiding van Q-koorts bij de mens. Bodem, nummer 4 | augustus 2010

Links

Interview Radio 1 op 4 maart 2010

Notitie RIVM resultaten onderzoek, februari 2010

Q-koorts informatie op RIVM website

Voor meer informatie kan contact worden opgenomen met de projectleider

Futurewater:
onderzoek en advies, gericht op de duurzame toekomst van ons water