De watervoorraden van Cambodja staan steeds meer onder druk door klimaatverandering, snelle sociaal-economische ontwikkeling, veranderingen in landgebruik en toenemende concurrentie tussen watergebruikers. In het stroomgebied van de Tonle Sap-rivier hebben seizoensgebonden overstromingen en waterschaarste tijdens het droge seizoen nu al gevolgen voor de landbouw, de bestaansmiddelen, ecosystemen en de infrastructuur. Tegelijkertijd blijft de planning van stroomgebieden in Cambodja versnipperd, waarbij bestaande plannen vaak verschillen wat betreft methoden, tijdshorizonten en koppelingen met de nationale investeringsplanning. Het ‘Cambodia Resilient River Basin Masterplan’ speelt hierop in door een meer geïntegreerde, op bewijs gebaseerde en klimaatbestendige aanpak van stroomgebiedbeheer te ondersteunen.

FutureWater maakt deel uit van een consortium onder leiding van Alluvium en werkt samen met de Aziatische Ontwikkelingsbank en het Cambodjaanse Ministerie van Watervoorraden en Meteorologie aan de opstelling van het ‘Cambodia Resilient River Basin Masterplan’. De eerste fase richt zich op de Tonle Sap-rivierbekkengroep en ontwikkelt rivierbekkenbeheer- en investeringsplannen voor 11 rivierbekkens. Deze plannen brengen de huidige en toekomstige waterbeschikbaarheid, de sectorale watervraag, overstromings- en droogterisico’s, de gevolgen van klimaatverandering, de toestand van ecosystemen en prioritaire investeringsbehoeften in kaart.

FutureWater leidt belangrijke technische onderdelen op het gebied van hydrologie, modellering van watervoorraden, beoordeling van klimaatrisico’s, teledetectie en waterboekhouding. Voortbouwend op eerdere werkzaamheden in Cambodja, waaronder op WEAP gebaseerde beoordelingen van watervoorraden voor de stroomgebiedgroepen van de Tonle Sap en de Mekongdelta, actualiseert en breidt FutureWater de stroomgebiedmodellen uit, integreert het satellietgegevens en lokale datasets, beoordeelt het de huidige en toekomstige waterbalansen en ondersteunt het scenarioanalyses voor watertoewijzing en investeringsplanning. Deze empirische basis ondersteunt het stellen van prioriteiten voor veerkrachtige waterinfrastructuur, modernisering van de irrigatie, op de natuur gebaseerde oplossingen, herstel van stroomgebieden en maatregelen voor vraagbeheer.

Er wordt sterk de nadruk gelegd op capaciteitsopbouw en praktische toepassing. FutureWater draagt bij aan de ontwikkeling van instrumenten, datasets, modelleringsworkflows en trainingsmateriaal die door Cambodjaanse instellingen, waaronder MOWRAM en het Nationaal Datacentrum voor Waterbeheer, kunnen worden gebruikt ter ondersteuning van toekomstige stroomgebiedplanning en adaptief waterbeheer.

Als een van de landen die het meest kwetsbaar zijn voor klimaatverandering en voor de landbouw sterk afhankelijk zijn van het Indus-riviersysteem, wordt Pakistan geconfronteerd met toenemende risico’s als gevolg van stijgende temperaturen, verschuivende neerslagpatronen en grotere seizoensgebonden schommelingen in de smelt van sneeuw en gletsjers. Modellering van klimaatveranderingsscenario’s geeft aan dat deze druk, bij een ongewijzigd beleid, een ernstige bedreiging zal vormen voor het levensonderhoud van boeren en de landbouwsector in bredere zin. Betrouwbare, transparante en per sector uitgesplitste informatie over de herkomst, opslag en het verbruik van water is essentieel om het stroomgebied op een veerkrachtiger en duurzamer pad van waterbeheer te brengen.

Met steun van de FAO zal het project een waterboekhoudsysteem ontwikkelen dat maximaal gebruikmaakt van satellietteledetectie, aangevuld met in-situ gegevens voor input en validatie. Het werk omvat vier belangrijke resultaten:

  1. Kritische beoordeling van bestaande conceptversies van waterboekhoudrapporten en trainingsmateriaal die door belanghebbenden zijn opgesteld, waarbij hiaten in de methodologie en datasets worden geïdentificeerd
  2. Ontwikkeling van een holistische WA-methodologie die rekening houdt met beschikbare watervoorraden, veranderingen in opslag, afvoer, watergebruik en vraag in de landbouw-, industriële, huishoudelijke en milieusector
  3. Het opzetten van een gekalibreerd en gevalideerd waterboekhoudsysteem van modellen en codes, gebaseerd op gratis en open-source software, dat in staat is om waterboekhoudresultaten te genereren voor het Indusbekken en twee provincies
  4. Het opstellen van waterboekhoudingsrapporten voor het Indusbekken, Punjab en Sindh, inclusief historische verschillen tussen vraag en aanbod, waterbalansen en kaarten met de ruimtelijke verdeling.

Om ervoor te zorgen dat het systeem duurzaam is en lokaal wordt gedragen, zal FutureWater uitgebreide praktische trainingen verzorgen voor overheidsfunctionarissen, waardoor zij niet alleen de modellen kunnen uitvoeren, maar ook de onderliggende theorie begrijpen en het systeem in de toekomst kunnen aanpassen. Door geavanceerde hydrologische modellering, op energie gebaseerde schattingen van verdamping en de nieuwste landgebruikclassificatie te integreren, zal het resulterende waterboekhoudsysteem de Pakistaanse regering een krachtig, reproduceerbaar instrument bieden ter ondersteuning van klimaatbestendige landbouw en waterbeheer in het hele Indusbekken.

FutureWater had de REWEFe-toolkit eerder afgestemd op de regionale WEFE Nexus-context en de toepassing ervan voor geselecteerde stroomgebieden gedemonstreerd. Voortbouwend op dit werk was de training in april 2026 erop gericht de regionale capaciteit te versterken voor het gebruik van REWEFe als instrument voor besluitvormingsondersteuning binnen de plannings- en bestuursprocessen van stroomgebieden. Tot de deelnemers behoorden vertegenwoordigers van nationale en lokale overheden, IRBM-leercentra, partneruniversiteiten en nationale coördinatoren uit de deelnemende ASEAN-lidstaten.

De training combineerde technisch en op bestuur gericht leren. FutureWater introduceerde de structuur, de gegevensvereisten, het opzetten van scenario’s en de interpretatie van de REWEFe-toolkit, terwijl de deelnemers door praktische oefeningen werden geleid om de uitgangssituatie te analyseren, scenario’s te ontwikkelen en WEFE-gerelateerde synergieën en afwegingen te interpreteren. De sessies legden sterk de nadruk op het vertalen van beleidsplannen en sectorstrategieën naar gestructureerde kwantitatieve scenario’s, waardoor deelnemers analytische output beter konden koppelen aan planning, investeringen en beleidsdialoog.

Het bestuursgedeelte werd verzorgd in samenwerking met Dipankar Aich, die expertise inbracht op het gebied van IRBM-bestuur, WEFE-nexusdenken, sectoroverschrijdende coördinatie en de raakvlakken tussen wetenschap en beleid. Zijn sessies hielpen de deelnemers te begrijpen hoe REWEFe-uitkomsten kunnen worden ingepast in bestuursprocessen, beleidsdialogen en besluitvormingscycli.

Via deze opdracht heeft FutureWater bijgedragen aan het versterken van de praktische toepassing van REWEFe in Zuidoost-Azië door technische modellering, scenarioanalyse en bestuursprocessen met elkaar te verbinden. De training hielp deelnemers om de toolkit niet alleen als analytisch model te gebruiken, maar ook als een gestructureerde aanpak voor dialoog over afwegingen tussen water, energie, voedsel en ecosystemen bij de planning van stroomgebieden.

Sinds de onafhankelijkheid in 2002 heeft Oost-Timor aanzienlijke vooruitgang geboekt op het gebied van vredesopbouw, bestuur en infrastructuur met als doel om tegen 2030 de status van middeninkomen te bereiken, zoals uiteengezet in het Strategisch Ontwikkelingsplan (SDP) voor 2011-2030, waarin landbouw centraal staat. Oost-Timor staat echter nog steeds voor uitdagingen, met name op het gebied van voedselzekerheid.

Het Ministerie van Landbouw, Veeteelt, Visserij en Bosbouw (MALFF) heeft in het kader van het nationale SDP zijn eigen doelstelling ontwikkeld om “de nationale voedselzekerheid te verbeteren, de armoede op het platteland te verminderen, de overgang van bestaansmiddelen voor eigen gebruik naar de commerciële productie van voedselgewassen, veeteelt, visserij, bosbouw en industriële gewassen te ondersteunen; en de ecologische duurzaamheid en het behoud van de natuurlijke hulpbronnen van Oost-Timor te bevorderen”

In het kader van het project TCP/TIM/390 ontwikkelde de FAO een nationaal beoordelingsrapport met indicatoren voor rijstproductie en waardeketens en een gedetailleerde strategie voor het versterken van de rijstindustrie voor MALFF. Om de doelen van MALFF verder te ondersteunen en de technische capaciteit van het personeel daar te versterken om teledetectie-gebaseerde rijstkartering en gewaswaterproductiviteitsanalyses uit te voeren, heeft FAO FutureWater ingehuurd om een teledetectie-gebaseerde rijstkartering en gewaswaterproductiviteitsanalyse te ontwikkelen voor nationale GIS/statistiekspecialisten bij MALFF, gericht op twee prioritaire irrigatiesystemen (Bebui en Oebaba). FutureWater zal MALFF ook ondersteunen bij het opbouwen van capaciteit om deze analyses zelf uit te voeren door het ontwikkelen van een stap-voor-stap handleiding voor het uitvoeren van een beoordeling van de waterproductiviteit van gewassen.

ADB zet zich in om zijn ontwikkelingslanden te ondersteunen bij het opschalen van klimaatmaatregelen. Als onderdeel van deze verbintenis voert ADB TA 10098-REG uit : Bridging the Gap between Climate Adaptation Planning and Financing, ook bekend als de Climate Adaptation Investment Planning (CAIP) TA. De CAIP TA is gericht op het verbeteren van de capaciteit van ontwikkelingslanden om investeringsprioriteiten voor klimaatadaptatie te identificeren en zo de financiering voor aanpassing en veerkracht te katalyseren. De TB levert drie resultaten: (i) ontwikkelde investeringsplannen voor klimaatadaptatie; (ii) verbeterde beoordeling van projecten voor klimaatadaptatie; en (iii) versterkte regionale kennis over investeringsplanning voor klimaatadaptatie.

De CAIP TA past een vijfstappenproces toe voor investeringsplanning met het oog op klimaatadaptatie: (i) evaluatie van de context van het land en de sector, met inbegrip van nationale ontwikkelingsplannen en -strategieën, klimaatbeleid met inbegrip van het Nationaal Aanpassingsplan (NAP), de Nationaal Bepaalde Bijdrage (NDC) of gelijkwaardige aanpassingsplannen; (ii) een meer gedetailleerde klimaatdiagnose voor geselecteerde nationale aanpassingsprioriteiten; (iii) prioritering van aanpassingsinvesteringen; (iv) koppeling met systemen voor openbaar financieel beheer; en (v) identificatie van geschikte financieringsmogelijkheden. De CAIP TA brengt verschillende relevante ministeries samen, met name het ministerie van Financiën en Planning, het betreffende sectorministerie en het milieuministerie. Bovendien werkt het implementatieproces nauw samen met relevante ontwikkelingspartners die actief zijn op het vlak van aanpassing in het land, de privésector en maatschappelijke organisaties.

FutureWater werd door ADB ingeschakeld om de investeringsplannen voor klimaatadaptatie en de onderliggende klimaatrisico- en adaptatiebeoordelingen (CRA’s) te ontwikkelen voor geselecteerde stroomgebieden in Laos en Oost-Timor. Zowel de CRA’s als de investeringsplannen worden benaderd vanuit een multisectoraal perspectief en houden zich sterk aan de principes van IWRM. Er wordt gebruik gemaakt van watervoorraadmodellering (WEAP) om de vraag naar en het aanbod van water in een geïntegreerd kader in verschillende scenario’s met elkaar in verband te brengen, naast het uitgebreid in kaart brengen van klimaatgevaren, blootstelling en kwetsbaarheid in de studiegebieden, waarbij gebruik wordt gemaakt van een combinatie van geavanceerde mondiale gegevens en instrumenten en lokaal verkregen informatie. De investeringsplannen omvatten het in kaart brengen en beoordelen van de huidige en geplande investeringen binnen de stroomgebieden, met inbegrip van op de natuur gebaseerde oplossingen en groen-grijze infrastructuur, gevolgd door een identificatie van aanpassingsmogelijkheden en daaropvolgende prioritering. De resultaten van het CAIP-proces voor de Democratische Volksrepubliek Laos en Oost-Timor zullen naar verwachting de nationale aanpassingsprioriteiten van het land omzetten in concrete, investeringsklare plannen en de benodigde financiering voor de implementatie ervan veiligstellen.

De verwachte waterbesparingen door de toepassing van geavanceerde irrigatietechnologieën zijn in veel gevallen niet gerealiseerd en hebben zelfs geleid tot een hoger waterverbruik door irrigatiebedrijven. Dit was in het voordeel van de betrokken boeren (meer gewas geproduceerd), maar was teleurstellend voor planners die hoopten water te besparen (waardoor het in feite beschikbaar kwam voor ander gebruik). Het negeren van retourstromen en hergebruik van water zijn veel voorkomende redenen voor deze ondermaats presterende waterbesparingsprojecten.

FutureWater en FAO hebben de afgelopen jaren intensief aan dit onderwerp gewerkt en de “Volg het Water” benadering ontwikkeld en bepleit. Dit culmineerde onder andere in de lancering van de Follow the Water (FtW) tool, die is ontwikkeld om het begrip van waterstromen in irrigatiesystemen te verbeteren door stromen te visualiseren en hergebruik van water te kwantificeren op een eenvoudige en begrijpelijke manier.

Nu is de tweede editie van het door FutureWater geleide rapport “Reuse of water in agricultural systems – Follow the Water” (Hergebruik van water in landbouwsystemen – Volg het water) van de FAO gepubliceerd, waarin getracht wordt de hergebruikpercentages in geïrrigeerde landbouwsystemen te kwantificeren. De technische handleiding van Follow the Water is onlangs ook officieel gepubliceerd door FAO. Samen met de FtW-tool zijn deze hulpmiddelen bedoeld als conceptuele leidraad en praktische toolkit voor waterbeheerders in de landbouw om de stromen in irrigatiesystemen goed te kunnen volgen.

FutureWater is trots om deze nieuwe vruchten van een langdurige samenwerking met FAO te presenteren, wat onze toewijding illustreert om duurzaam en effectief agrarisch waterbeheer wereldwijd te bevorderen.

Het conceptuele raamwerk van Follow the Water. Bron: (Opstal et al., 2021) gebaseerd op (Perry, 2011).

Sinds 2021 voert het Cambodjaanse landenkantoor van het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP) in samenwerking met verschillende partners het project Enhancing Integrated Water Management and Climate Resilience in Vulnerable Urban Areas of the Mekong River Basin uit.

Dit project wordt gefinancierd door het Ministerie van Milieu van de regering van de Republiek Korea. Het hoofddoel is het versterken van de klimaat- en rampenbestendigheid van mensen en kwetsbare gemeenschappen door een betere risico- en kwetsbaarheidsbeoordeling en het bevorderen van een geïntegreerde aanpak van waterbeheer, zowel in Cambodja als in de Democratische Volksrepubliek Laos. Focusregio’s in Cambodja zijn de 3S en 4P rivierbekkens in het noordoosten van het land.

FutureWater heeft gedurende de hele looptijd van het project technische adviesdiensten verleend, ter ondersteuning van een beter begrip van watergerelateerde klimaatrisico’s, versterking van de technische en institutionele capaciteit en de rampenparaatheid van de gemeenschap, en de identificatie van effectieve opties voor aanpassing aan klimaatverandering (Climate Change Adaptation – CCA) en rampenrisicovermindering (Disaster Risk Reduction – DRR). De activiteiten omvatten een uitgebreide gewasspecifieke beoordeling van het klimaatrisico en de kwetsbaarheid, de gezamenlijke ontwikkeling van verschillende initiatieven voor capaciteitsopbouw en ondersteuning bij het vaststellen van prioriteiten voor vervolgmaatregelen op het gebied van CCA.

Er is nu een geostory gepubliceerd waarin de prestaties, resultaten en geleerde lessen van de verschillende activiteiten die in het kader van dit project in Cambodja zijn uitgevoerd, worden belicht. De geostory is ontwikkeld door FutureWater en combineert interactieve kaarten en grafieken met verklarende teksten. Het doel is om een breder publiek toegang te geven tot de belangrijkste bevindingen van het project en mogelijk voort te bouwen op deze inzichten in hun eigen activiteiten.

De geostory kan hier gevonden worden. Voor meer informatie over het project en de rol van FutureWater kunt u contact opnemen met Gijs Simons.

FutureWater heeft net een succesvolle missie naar Cambodja afgerond, waar UNDP Cambodja het project “Enhancing Integrated Water Management and Climate Resilience in Vulnerable Urban Areas of the Mekong River Basin” uitvoert, gefinancierd door het Ministerie van Milieu van de Republiek Korea.

Sinds december 2022 heeft FutureWater UNDP ondersteund met technische expertise om te zorgen voor een snelle en effectieve uitvoering van een reeks van studies, waaronder baseline stroomgebied evaluaties, overstromingen modellering, klimaat risico-evaluaties van de belangrijkste agrarische toeleveringsketens, en prioritering van klimaatadaptatie en rampenrisicovermindering maatregelen.

Nu het laatste jaar van het project is aangebroken, zijn de huidige activiteiten gericht op het benutten van de belangrijkste inzichten uit het project en het ondersteunen van de ontwikkeling van financieringsvoorstellen voor implementatiegerichte projecten. Als onderdeel van deze inspanning werden van 24 tot 28 februari een aantal bijeenkomsten georganiseerd met belangrijke belanghebbenden, overheidsinstellingen en ontwikkelingspartners, met als doel de belangrijkste bevindingen van het project te consolideren en verder te gaan met de ontwikkeling van concrete ideeën voor vervolgwerkzaamheden.

Door de integratie van innovatieve technologieën en de kennis van de belangrijkste belanghebbenden van gemeente tot nationaal niveau, heeft het project een schat aan informatie en instrumenten opgeleverd die een betere beoordeling van risico’s en kwetsbaarheid mogelijk maken en een geïntegreerde aanpak van het beheer van waterbronnen bevorderen. FutureWater zal zich er nu op richten om ervoor te zorgen dat deze nieuwe inzichten de basis vormen voor effectieve aanpassingsmaatregelen, ten gunste van de 3S en 4P bevolking en hun levensonderhoud. Tegelijkertijd ontwikkelen we een online story-map (verschijnt binnenkort!) die de belangrijkste bevindingen en geleerde lessen van het project aan een breder publiek laat zien.

Impressies van veldbezoeken en bijeenkomsten met belanghebbenden in de provincies Stung Treng en Kratie, Cambodja.

The GEF / UNDP / ASEAN Project on Reducing Pollution and Preserving Environmental Flows in the East Asian Seas through the Implementation of Integrated River Basin Management (IRBM) in the ASEAN Countries is a 5-year project (2023-2027) with the goal of establishing functional IRBM mechanisms in seven priority river basins / sub-basins / watersheds in six ASEAN Member States, to reduce pollution, sustain freshwater environmental flows and adapt to climate change vulnerabilities. The Project is designed to improve governance and management arrangements in IRBM and accelerate the required changes in the six AMS in support of national priorities, objectives and commitments to global sustainable development targets using the Source to Sea (S2S) framework. The PEMSEA Resource Facility (PRF), which serves as the Project Implementing Partner, hosts the Regional Project Management Unit (RPMU). It works in collaboration with National and Local Government Partners and River Basin Organizations.

Component 1 of the Project focuses on the conduct of a baseline assessment of the S2S management continuum with a targeted outcome of improving understanding of governance, socioeconomic, ecological conditions, gaps and needs of priority river basins / sub-basins and coastal areas. This will be achieved through the establishment of the State of River Basin (SORB) reporting system to consolidate information coming from administrative, social, economic and environmental sectors. As an input to the SORB baseline reporting, it is required to complete a comprehensive assessment of competing uses and users of water as a consequence of existing and future water uses and their implications on the water / energy / food / ecosystem (WEFE) security nexus in the priority river basins.

FutureWater is providing this assessment of the WEFE security nexus through review of existing knowledge and literature, stakeholder consultations, as well as tailoring and applying its REWEFe toolkit for nexus analysis to seven river basins in six countries of Southeast Asia: Cambodia, Indonesia, Lao PDR, Malaysia, Philippines and Viet Nam.

The recently published World Bank’s Drought Risk and Resilience Assessment Methodology (DRRA) is a framework for action to support governments proactively address drought risks. Drawing on international best practice in drought management, it outlines practical measures to build resilience at every stage of the drought cycle. With this tool, governments can create a community of stakeholders, target areas for action across sectors, optimize their resources and investments, and minimize future economic losses from drought.

The DRRA publication can be accessed through the World Bank website here. FutureWater is proud to have contributed to the DRRA methodology report by developing factsheets on Nature-based Solutions (NbS) for enhancing drought resilience, highlighting opportunities, limitations and overall critical aspects of NbS in relation to drought risk reduction. These stand-alone factsheets are summarized in Appendix B of the DRRA report. In addition, the report builds on an inventory compiled by FutureWater of available tools for assessing the potential impact of NbS on drought risk, to inform decision makers and investors in different steps of the project development chain.

For further information about the work of FutureWater on NbS scoping, prioritizing and planning, please contact Gijs Simons.