In de hooglanden van de provincie Karuzi in Burundi krijgen kleine boeren steeds vaker te maken met langdurige droogteperiodes, onregelmatige regenval en wankele afspraken over waterverdeling tussen naburige coöperaties. De schaarse en omstreden watervoorraden ondermijnen niet alleen de landbouwproductiviteit, maar leggen ook een onevenredig zware last op vrouwen en meisjes en hebben herhaaldelijk geleid tot geschillen over de toegang tot bronnen en irrigatiewater. Het Digital Peace Water (DPW)-project pakt deze dubbele uitdaging van klimaatstress en sociale spanningen aan door klimaatbestendige waterinfrastructuur te combineren met transparant, datagestuurd bestuur.

DPW is een project voor technische bijstand van het Climate Technology Centre and Network (CTCN) in het kader van het door het UNEP beheerde AFCIA-programma. Het project wordt uitgevoerd door een consortium onder leiding van Zephyr Consulting, samen met FutureWater, sensors.AFRICA (Code for Africa) en de Burundese ngo APRN/BEPB. Het maakt gebruik van grondwaterpompen op zonne-energie, gecentraliseerde opslag en een netwerk van IoT-sensoren, gekoppeld aan een voor de gemeenschap toegankelijk dashboard dat adaptieve watertoewijzing ondersteunt. Door de beschikbaarheid en het gebruik van water voor alle partijen zichtbaar te maken, is het systeem ontworpen om de concurrentie om gedeelde hulpbronnen te verminderen, vertrouwen tussen coöperaties op te bouwen en te dienen als een repliceerbaar model voor klimaatbestendig, conflictgevoelig waterbeheer in de regio.

FutureWater levert de hydrologische en agronomische basis van het systeem. Voortbouwend op zijn ervaring met Croptimal, de op satellietgegevens gebaseerde irrigatieadviesdienst die in Rwanda, Zambia, Ghana en Egypte wordt ingezet, ontwikkelt FutureWater de toewijzingslogica die grondwater waterpeilen, opslagstatus, neerslagvoorspellingen en de waterbehoefte van gewassen vertaalt naar operationele beslissingen op het DPW-dashboard. Dit omvat het definiëren van de op drempels gebaseerde regimes die de wateronttrekking onder normale en droge seizoensomstandigheden regelen, het peer-reviewen van het hydraulische ontwerp van de boorgat- en tanksystemen, en het analyseren van klimaat- en hydrologische gegevens om duurzame pompsnelheden en de omvang van de opslag te bepalen. FutureWater ondersteunt ook de klimaatrisicobeoordeling voor de proeflocaties en het ontwerp van de scenario’s voor het droge seizoen die tijdens de implementatie zullen worden geëvalueerd.

Een tweede onderdeel van de bijdrage van FutureWater is capaciteitsopbouw. In nauwe samenwerking met APRN/BEPB en de lokale waterbeheerscomités verzorgt FutureWater trainingen over gegevensinterpretatie, waterplanning en het gebruik van het DPW-dashboard, zodat coöperatieleden, door vrouwen en jongeren geleide groepen en lokale overheden het systeem ook na afloop van het project zelfstandig kunnen bedienen. De proeffase zal worden uitgevoerd op drie locaties in Karuzi, die verschillende hydrogeologische en landschappelijke omstandigheden vertegenwoordigen, met de expliciete ambitie om een blauwdruk te bieden voor opschaling in heel Burundi en vergelijkbare contexten.