Project:Klimaat voor Ruimte: aanpassen aan de extreme afvoeren van de Rijn
Cliënt:Stichting Klimaat voor Ruimte, Waterschap Rivierenland
Programma:Klimaat voor Ruimte
Partners:IVM, KNMI, Wageningen UR
Doel:Voorspellen van de verandering in kwel en wegzijging op regionaal niveau door de invloed van extreme Rijnafvoeren.

Om de kwel en wegzijging onder verschillende klimaatscenario´s te kunnen voorspellen is er een model ontwikkeld dat op basis van meteorologische gegevens en rivierstanden kwel- en wegzijgingsfluxen kan bepalen. Het model is op een aantal punten verbeterd en getest voor de polder Quarles van Ufford in het beheersgebied van Waterschap Rivierenland. Met het verbeterde model zijn twee integrale toekomstscenario´s doorgerekend met als zichtjaar 2050. Het betreft klimaatverandering volgens het G+ en het W+ scenario van het KNMI en de hiermee samenhangende wijziging in rivierwaterstanden en landgebruik. In de zomer neemt de neerslag volgens de toekomstscenario´s af terwijl de neerslag in de winter juist toe zal nemen. De potentiële verdamping neemt toe. Het W+ scenario is extremer dan het G+scenario. Het effect van de toekomstscenario´s op hydrologische processen is voor een gemiddeld jaar niet extreem groot. Ondanks de hogere potentiële verdamping blijft de actuele verdamping nagenoeg gelijk. Vooral in de zomer zal meer wateraanvoer nodig zijn om gewasopbrengsten te garanderen. In de winter en het voorjaar neemt de kwel onder invloed van de stijgende rivierwaterstanden toe. In de zomer zijn de rivierwaterstanden lager en neemt de kwel af. In augustus en september van een gemiddeld jaar vindt er zelfs een omslag plaats van netto kwel in de huidige situatie tot netto wegzijging voor het W+ scenario. Als gevolg hiervan neemt de infiltratie in de zomer toe. De toename van de nu reeds hoge kwel in een extreem natte winter zal rond 2050 aanzienlijk toenemen in een brede strook langs de rivieren. Door een toename van extreme buien neemt de runoff en de piekafvoer toe. Opvallend is dat in de toekomst de drainage en de afvoer in het najaar af zal nemen ten opzichte van de huidige situatie. Het neerslagoverschot wordt in deze maanden niet afgevoerd maar gebruikt om het grondwater en het bodemvocht aan te vullen. Volgens de toekomstscenario´s is de afvoer pas halverwege december weer op het niveau van de huidige situatie.

Links

Website Klimaat voor Ruimte

Publicaties

  • 2009 - Computers and GeosciencesImmerzeel, W.W., C.C. van Heerwaarden, P. Droogers. 2009. Modelling climate change in a Dutch polder system using the FutureViewR modelling suite. Computers and Geosciences 35: 446-458X

    Modelling climate change in a Dutch polder system using the FutureViewR modelling suite

    Immerzeel, W.W., C.C. van Heerwaarden, P. Droogers

  • 2009 - FutureWater Report 81Hermans, E., P. Droogers, W.W. Immerzeel. 2009. Uitbreiding modelinstrumentarium en scenario analyse Quarles van Ufford. FutureWater Report 81X

    Uitbreiding modelinstrumentarium en scenario analyse Quarles van Ufford

    Hermans, E., P. Droogers, W.W. Immerzeel

  • 2007 - FutureWater Report 70Immerzeel, W.W.. 2007. Vergelijk resultaten van twee modelstudies voor de polder Quarles van Ufford. FutureWater Report 70X

    Vergelijk resultaten van twee modelstudies voor de polder Quarles van Ufford

    Immerzeel, W.W.

  • 2007 - FutureWater Report 62Immerzeel, W.W., C.C. van Heerwaarden, P. Droogers. 2007. FutureViewR: gedetailleerd hydrologisch en oppervlaktewater model getest op Quarles van Ufford. FutureWater Report 62X

    FutureViewR: gedetailleerd hydrologisch en oppervlaktewater model getest op Quarles van Ufford

    Immerzeel, W.W., C.C. van Heerwaarden, P. Droogers

  • 2006 - H2ODroogers, P., B. van den Hurk. 2006. Waterbeheer en de nieuwe KNMI klimaatscenario's. H2O 12: 25-28X

    Waterbeheer en de nieuwe KNMI klimaatscenario’s

    Droogers, P., B. van den Hurk

  • 2006 - H2OVan Heerwaarden, C., H. Ketelaar. 2006. Invloed van klimaatverandering op kwel en wegzijging langs de grote rivieren. H2O 5: 34-36X

    Invloed van klimaatverandering op kwel en wegzijging langs de grote rivieren

    Van Heerwaarden, C., H. Ketelaar