\nKlimaatAdaptieve Drainage is gebaseerd op het concept dat de waterbeheerder gebruik maakt van ondergrondse waterberging van kavels, in eigendom van een grondgebruiker, om piekafvoeren te verminderen en water te conserveren. Dit laatste zal de grondgebruiker automatisch zelf doen vanwege het eigen voordeel. Piekafvoer-reductie is echter gericht op de benedenstroomse gebieden. Tijdens de haalbaarheidsstudie zijn vier mogelijke constructies naar voren gekomen: (i) wettelijke bepalingen, (ii) vergunningsconstructies, (iii) betalingen, (iv) blauwe diensten. Juridisch-bestuurlijk onderzoek moet uitwijzen welke voor- en nadelen de diverse mogelijkheden hebben. Daarbij komt dat we bekijken of en zo ja, hoe KAD past in het GLB van de EU. De Unie van Waterschappen zal ons in dit werkpakket ondersteunen.\n<\/p>\n
\nIn wezen zijn er drie scenario\u2019s te bedenken ten aanzien van de aanleg en het beheer van KAD:<\/p>\n
I. Het waterschap i.c. de overheid doet alles zelf uit eigenbelang;
\nII. Het waterschap i.c. de overheid en de agrari\u00ebr als private partij werken samen omdat beide belang hebben bij de werking en de effecten;
\nIII. De agrari\u00ebr als private partij doet alles zelf uit eigenbelang.\n<\/p>\n
\nAd I.
\nHet waterschap is initiatiefnemer. Publiekrecht is van toepassing op KAD als het waterschap het KAD-systeem zelf aanlegt op agrarische bedrijven in die gebieden waar het effectief is om dat te doen. Het waterschap vestigt opstalrecht inzake de drainage en de apparatuur. KAD wordt een soort waterstaatswerk en komt in de Legger terecht. Er hoeft geen vergunning afgegeven te worden en het waterschap kan alle juridische instrumenten gebruiken t.a.v. beheer en onderhoud van KAD. Met de agrari\u00ebr in kwestie worden schaderegelingen opgesteld voor het geval er aanwijsbaar schade optreedt aan bodem en gewas onder invloed van KAD. Als het waterschap initiatief neemt tot de aanleg van KAD en dit verder uitvoert in nauwe samenwerking met de agrari\u00ebr, hoeft dat niet pers\u00e9 te leiden tot een publiekrechtelijk spoor. Scenario II kan dan gaan gelden.\n<\/p>\n
\nAd II.
\nWaterschap en agrari\u00ebr gaan samenwerken inzake aanleg, beheer en onderhoud van KAD-systemen. Deze samenwerking begint met een contract of een intentieverklaring. E\u00e9n van beide of beide partijen kunnen initiatiefnemer zijn. Als KAD eenmaal aangelegd is moet er voor beheer en onderhoud gekozen worden voor ofwel een publiekrechtelijke route, dan wel een privaatrechtelijke. De eerste loopt via een vergunningstraject, eventueel een meldingsplicht, waarbij het waterschap bevoegd gezag is en toetst\/handhaaft. De laatste route loopt via een overeenkomst, waarbij afspraken worden gemaakt over het beheer en eventuele vergoedingen. Een overeenkomst is echter niet acuut afdwingbaar op elk gewenst moment. Op het moment bijvoorbeeld dat inzet van KAD nodig is ter voorkoming of reductie van een piekafvoer, kan het waterschap geen bestuursdwang toepassen indien de agrari\u00ebr in kwestie geen medewerking verleent. Dus als een partij zich niet aan de afspraken houdt, kan er alleen na tussenkomst van een rechter tot actie worden overgegaan. Dit leidt tot vertraging van de inzet van KAD, die tijdens een mogelijke wateroverlastsituatie niet gewenst is. Wel kunnen daarna sancties van kracht worden die van tevoren afgesproken zijn in het kader van de overeenkomst. Met de agrari\u00ebr in kwestie worden schaderegelingen opgesteld voor het geval er aanwijsbaar schade optreedt aan bodem en gewas onder invloed van KAD.\n<\/p>\n
\nAd III.
\nDe agrari\u00ebr neemt het initiatief tot de aanleg van KAD. Zodra er sprake is van een uitmondingsconstructie zal hij bij het waterschap om een vergunning moeten vragen. De agrari\u00ebr bepaalt aan de hand van de vergunningsvoorwaarden het beheer en onderhoud van KAD, het waterschap is bevoegd gezag en kan de naleving van de regels handhaven. Deze regels moeten helder zijn in termen van hoe te sturen onder welke condities, terwille van de rechtszekerheid.\n<\/p>\n
\nScenario II zal in termen van beheer altijd uitmonden in een lijn ofwel langs het publiekrecht, dan wel in het spoor van privaatrecht. Scenario\u2019s I en III zullen altijd in het kader van publiekrecht uitgewerkt worden. In dat geval kan het waterschap altijd bestuursdwang toepassen inzake het beheer van KAD. Voor elk scenario geldt dat rechtszekerheid geboden moet worden aan deelnemende partijen en dat er geen doorkruising van publiekrechtelijke instrumenten mag plaatsvinden. Aan de drie scenario\u2019s zijn diverse plus- en minpunten verbonden.\n<\/p>\n
\nHet is gebleken dat KAD juridisch \u2018geregeld\u2019 kan worden zonder nieuwe wetgeving en op basis van bestaande instrumenten. Binnen de bestaande instrumenten is getoond dat met name het onderscheid tussen publiekrecht en privaatrecht wezenlijk is. Ook belangrijk is de mate van acute afdwingbaarheid van de sturing van KAD, op die momenten dat het juist nodig is om het bodemsysteem op landbouwpercelen met KAD effectief in te zetten tegen benedenstroomse wateroverlast.\n<\/p>\n
\nAldus blijven twee sporen mogelijk, zoals uit de gesprekken met o.a. de Unie van Waterschappen en LTO naar voren komt. Het waterschap wil \u2018garantie\u2019 op inzet (\u2018altijd en optimaal\u2019) van KAD tegen wateroverlast, de agrari\u00ebr wil zoveel mogelijk vrijheid van handelen. Ergens komen beide groepen en belangen bij elkaar. Om dat te laten functioneren is een goede samenwerking noodzakelijk en een goede regeling nodig, bijvoorbeeld als het beheer van KAD tot schade leidt. LTO gaf in dit kader aan dat samenwerking op basis van vertrouwen en als resultaat van een gebiedsproces tot goeie resultaten zou kunnen leiden.\n<\/p>\n
\nVoor de rapportage van Werkpakket 4, zie beneden.\n<\/p>\n